Bayer for Healthcare Professionals

Relevante informatie binnen handbereik

Products & services

Winnende projecten 2018

Clinical Scientist Award: Mass spectrometry imaging for tissue differentiation of orbital masses by Kamil Laban, MD (UMC Utrecht)

Non-Hodgkin oogkas-lymfoom (NHOL) is de meest voorkomende primaire oogkas-kanker in volwassenen. De ziekte kan uitzaaien en is dodelijk als het niet op tijd behandeld wordt met bestraling of chemotherapie. Vroege en accurate diagnostiek is daarom essentieel voor de juiste behandelstrategie. Het is vaak lastig deze ziekte te onderscheiden van andere oogkas-aandoeningen, in de meeste gevallen de niet-specifieke oogkas-inflammatie (NSOI). De huidige gouden standaard, histopathologie van een biopt, is niet altijd mogelijk door de diepe lokalisatie van de ziekte in de oogkas en niet altijd eenduidig als een biopt wel mogelijk is. In dit onderzoek kunnen we door middel van een geavanceerde techniek (massa-spectrometrie-imaging) zeer gedetailleerd moleculaire profielen van het ziekteweefsel en het omliggende weefsel maken. Daarmee kunnen we sneller en nauwkeuriger een onderscheidt maken tussen NHOL en NSOI, zodat de juiste behandeling eerder kan worden gestart.

Scientist Award: Unraveling the role of steroid hormones in the etiology of chronic central serous chorioretinopathy by Roos Schellevis, MSc (Radboudumc)

Centrale sereuze chorioretinopathie (serosa) wordt gekenmerkt door een vochtophoping tussen de lagen van de retina. Dit zorgt voor een vervorming van het gezichtsveld, een klacht die veel invloed heeft op de dagelijkse activiteiten van deze patiëntengroep, die met hun leeftijd van 45-55 jaar nog midden in het leven staat. Hoe serosa ontstaat is nog onbekend, maar in de literatuur zijn verschillende associaties beschreven met o.a. steroïdegebruik, stress, en het mannelijke geslacht. Al deze klinische associaties duiden op een belangrijke rol voor de hormoonhuishouding in het ontstaan van serosa. Daarom willen we een test uitvoeren om tegelijkertijd 17 verschillende steroïdehormonen te meten in het bloed van serosa patiënten en een gezonde controlegroep. Het vergelijken van deze twee groepen stelt ons in staat de hormonen te identificeren die iets te maken hebben met het ontstaan van serosa. Een beter begrip van het ziektemechanisme zal ons aanknopingspunten geven voor verder experimenteel onderzoek en ons helpen om de behandeling van de serosa patiënt te verbeteren.

 

Winnende projecten 2017

Award 1: Classifying uveal melanoma patients based on exosomal tumor DNA, by Natasha van Poppelen, MD (Erasmus MC)

Uvea melanoom (oogmelanoom) is de meest voorkomende primaire oogtumor in volwassenen. In 50% van de oogmelanoom-patiënten metastaseert de primaire tumor binnen 5 jaar. Metastaserende tumoren karakteriseren zich door mutaties in het BAP1 of SF3B1-gen. Aangezien één van de behandelopties voor de tumor radiotherapie is, is mutatiebepaling van de primaire tumor niet mogelijk in alle patiënten. Door tumor-specifiek DNA te isoleren uit exosomen in het bloed van patiënten is geen tumorweefsel nodig om het risicoprofiel van de tumor te kunnen bepalen. De uitkomsten van deze studie zijn van belang voor het onderzoek naar niet-invasieve methoden om patiënten met een hoog-risico op uitzaaiingen te identificeren, screenen en in de toekomst eventueel preventief te behandelen.

Award 2: Complement system(s) biology: Proteomic analysis of the entire complement system in AMD, by Eveline Kersten, MD (Radboudumc)

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) is een veelvoorkomende progressieve oogaandoening bij ouderen waarvoor nog geen curatieve behandeling mogelijk is. Vanuit genetische en functionele studies weten we dat disregulatie van het complement systeem een belangrijke rol speelt in deze multifactoriële oogaandoening. Echter welke componenten van dit complexe systeem hiervoor verantwoordelijk zijn is nog altijd niet geheel duidelijk. In het Radboudumc is een unieke test ontwikkeld die 44 componenten van het complement systeem kan meten in één bloedmonster. Met ondersteuning van BORA kunnen we in dit project bloedmonsters van LMD-patiënten met deze test analyseren om meer inzicht te krijgen in de rol van verschillende componenten van het gehele complementsysteem bij LMD. De bevindingen van dit project dragen bij aan ons begrip over de pathofysiologie en progressie van LMD, de identificatie van potentiële aangrijpingspunten voor geneesmiddelen en patiënt stratificatie.

 

Winnende projecten 2016

Award 1: Clinical characteristics of retinal dystrophies associated with mutations in the CRB1-gene: towards gene therapy, by Mays Talib, MD (LUMC)

Mutaties in het CRB1 gen zijn een relatief veel voorkomende oorzaak van retinale dystrofieën zoals retinitis pigmentosa en Leber congenitale amaurosis. In het Leids Universitair Medisch Centrum wordt door een multidisciplinair team gentherapie ontwikkeld voor patiënten met CRB1-gerelateerde retinale dystrofieën. Naar verwachting zal binnen 2 jaar gestart kunnen worden met een fase I/II humane klinische gentherapie trial.

Voor implementatie van gentherapie is uitgebreide kennis nodig van de klinische karakteristieken en lange-termijn prognose van patiënten. Voor CRB1-gerelateerde retinale dystrofieën is deze kennis tot nog toe zeer beperkt, o.a. vanwege kleine studiepopulaties. Het doel van deze studie is om door middel van uitgebreide fenotypering een grote groep patiënten klinisch te karakteriseren en om lange-termijn prognose en genotype-fenotype correlaties vast te stellen. Uit deze studie zullen inclusiecriteria voor de eerste in Nederland ontwikkelde fase I/II gentherapie trial voortvloeien.

Award 2: Whole-exome sequencing of matched primary uveal melanoma and metastasis : unraveling the genetics, by Dr. Serdar Yavuzyigitoglu (Erasmus MC)

Het oogmelanoom is een kwaadaardige vorm van kanker die ontstaat in het oog op volwassen leeftijd. Aan de hand van genetische veranderingen in het tumor DNA kunnen we voorspellen welke melanomen gaan uitzaaien; de zogenaamde hoog risico oogmelanomen. Met behulp van BORA kunnen wij door middel van de nieuwste DNA sequencing technieken DNA van de originele tumor en de bijbehorende uitzaaiing onderzoeken. Op deze manier kunnen we bepalen welke genetische modificaties de tumor verder ondergaat en uiteindelijk tot een klinisch detecteerbare uitzaaiing leidt. Deze bevindingen kunnen dienen als nieuwe targets voor de behandeling van patiënten met uitgezaaide oogmelanomen.

Award 3: Neovasculaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie: meer dan één ziektebeeld, door Danial Mohabati, MD (LUMC)

Neovasculaire leeftijdgebonden maculadegeneratie (nLMD) presenteert zich klassiek met typische afwijkingen in de macula: drusen. In een retrospectieve pilot-studie met 400 nLMD patiënten hebben wij gezien dat in 8% van de patiënten geen drusen voorkomen in het niet-neovasculaire oog. Aangezien drusen zich vrijwel altijd symmetrisch presenteren, gaat het in deze ‘LMD zonder drusen’ waarschijnlijk om een specifiek subtype met mogelijk een andere ontstaanswijze dan drusenoïde LMD. Deze opmerkelijke presentatie lijkt bovendien gepaard te gaan met een andere respons op anti-VEGF therapie en een hogere incidentie van polypoidale choroidale vasculopathie. In ons project , en met ondersteuning van BORA, trachten we ‘nLMD zonder drusen’ klinisch en genetisch in kaart te brengen om beter inzicht te krijgen in de pathofysiologie van LMD en de subgroepen daarvan. De opgedane kennis kan een belangrijke stap zijn richting het optimaliseren van de behandeling voor de individuele patiënt.

 

Winnend project 2015

Targeting ERAP for precision medicine in HLA-class I associated uveitis by Dr. Jonas Kuiper

Genetisch onderzoek uit UMC Utrecht (Kuiper et al. 2014) en recente inzichten van internationale groepen suggereren dat ERAP betrokken is bij oogontsteking (uveitis) en gerelateerde chronische ontstekingsziekten. Deze ERAP enzymen sturen het afweersysteem aan via HLA moleculen aan T cellen. Door middel van een multidisciplinaire aanpak probeert Jonas Kuiper de exacte functie van ERAP enzymen in uveitis te ontcijferen om zo nieuwe, mogelijk zeer specifieke, behandelingen te kunnen ontwikkelen voor uveitis.

 

Winnend project 2014

Toward a better understanding of molecular pathology of primary open-angle glaucoma by Dr. Henriët Springelkamp

Glaucoom is een erfelijke ziekte en een belangrijke oorzaak van irreversibele blindheid wereldwijd. Het is grotendeels onbekend welke rol de geïdentificeerde genen in de pathogenese van glaucoom spelen. De zebravis stelt ons in staat om snel en efficiënt de gevolgen van gen uitschakeling te onderzoeken. Met behulp van de BORA kunnen wij het glaucoom gen SIX6 in zebravissen uitschakelen en de late morfologische, histologische en functionele effecten hiervan onderzoeken. Als er veranderingen in de oogzenuw zijn, kan dit model gebruikt worden voor verder glaucoom onderzoek, zoals het toepassen van nieuwe medicatie.

 

Winnend project 2013

Can myopic mice shed light on the black box of myopia? by Dr. Virginie Verhoeven

Myopie (bijziendheid) is een veelvoorkomende, erfelijke oogaandoening waarbij er door een toename van de lengte van het oog een wazig beeld ontstaat. Uit een eerder project van onze onderzoeksgroep kwam naar voren dat het GJD2-gen op chromosoom 15q14 mogelijk een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van myopie. Om meer inzicht te krijgen in de precieze functie van het GJD2-gen verrichten we verschillende metingen (OCT metingen van de aslengte, cornea kromming, voorste en achterste oogkamerdiepte, lensdikte; histologie en biochemische metingen) bij GJD2 knockout muizen en controle muizen. De muizen worden ook myoop gemaakt met speciale brillen, waarna we dezelfde metingen herhalen. Uit de eerste resultaten blijkt dat we alleen subtiele verschillen in lensdikte en achterste oogkamerdiepte kunnen vinden, maar geen significante verschillen in de andere metingen.

 

L.NL.MA.05.2018.1563